CBCG započela novu fazu transformacije ka punoj spremnosti za evropski centralnobankarski sistem
21/09/2026
Centralna banka Crne Gore započela je sprovođenje preporuka iz Needs Assessment projekta, čime je otvorena nova faza institucionalne transformacije CBCG i priprema za obaveze koje donosi buduće članstvo Crne Gore u Evropskoj uniji.
U tom cilju uspostavljeno je Koordinaciono tijelo za praćenje realizacije preporuka, koje je održalo prvi sastanak i započelo rad na utvrđivanju prioriteta, dinamike, odgovornosti i potrebnih resursa.
Cilj ovog procesa je da CBCG pravovremeno dostigne potreban nivo institucionalne, stručne, tehnološke i operativne spremnosti za članstvo u Evropskom sistemu centralnih banaka (ESCB), a u narednoj fazi i za integraciju u Eurosistem.
Needs Assessment projekat, sproveden u periodu od juna 2025. do septembra 2026, predstavljao je sveobuhvatnu procjenu spremnosti i budućih potreba Centralne banke. Realizovan je u saradnji sa centralnom bankom Holandije (De Nederlandsche Bank – DNB) i Narodnom bankom Belgije (Nationale Bank van België / Banque nationale de Belgique – NBB), uz podršku Centralne banke Njemačke (Deutsche Bundesbank) i drugih partnera iz Eurosistema, dok je druga faza projekta realizovana uz finansijsku podršku Evropske komisije.
Tokom 13 ekspertskih misija, više od 60 evropskih stručnjaka detaljno je analiziralo organizaciju, procese i kapacitete CBCG. Rezultat su konkretne preporuke za dalje institucionalno, kadrovsko, tehnološko i operativno unapređenje, sadržane u 18 ekspertskih izvještaja.
Završetkom procjene, CBCG prelazi iz faze analize u fazu realizacije. Koordinaciono tijelo obezbijediće da se preporuke sprovode sistematično na nivou cijele institucije, uz jasno definisane prioritete i rokove i usmjeravanje resursa na oblasti od najvećeg značaja za budući rad u evropskom centralnobankarskom okviru.
Preporuke obuhvataju gotovo sve ključne funkcije Centralne banke – monetarnu i makroprudencionu politiku, statistiku, bankarsku superviziju i sanaciju banaka, platne sisteme, kao i upravljanje ljudskim resursima, informacionim tehnologijama i podacima, sajber bezbjednost i digitalizaciju.
„Pred nama nije samo sprovođenje seta preporuka, već nastavak dubinske transformacije Centralne banke. Projekat koji su predvodile naše kolege iz centralnih banaka Holandije, Belgije i Njemačke dao nam je jasnu mapu onoga što treba dodatno da unaprijedimo. Naš cilj je da budemo spremni ne samo za dan članstva Crne Gore u Evropskoj uniji, već i za trenutak potpisivanja Ugovora o pristupanju, kada za CBCG počinje nova faza neposrednog uključivanja u evropski centralnobankarski okvir, uključujući učešće u njegovim strukturama u svojstvu posmatrača.
To zahtijeva snažne institucionalne, kadrovske, IT i operativne kapacitete, kao i osposobljenost naših zaposlenih da se već tokom 2027. godine sve intenzivnije uključuju u rad tijela i komiteta Evropskog sistema centralnih banaka. Od prvog dana članstva CBCG mora biti spremna da, kao sastavni dio ESCB-a, ravnopravno, efikasno i bez perioda prilagođavanja izvršava obaveze koje iz članstva proizilaze.
Zato promjene sprovodimo planski, odgovorno i dovoljno rano, sa jasnim ciljem – da CBCG u evropski centralnobankarski sistem uđe kao moderna, snažna, otporna i potpuno operativno spremna institucija“, kazala je guvernerka CBCG dr Irena Radović.
Centralna banka danas objavljuje i završni Needs Assessment izvještaj, kako bi njegovi nalazi i preporuke bili dostupni stručnoj i široj javnosti.
Izvještaj potvrđuje da CBCG ima snažnu institucionalnu osnovu i visok nivo posvećenosti evropskim integracijama, ali istovremeno jasno identifikuje oblasti u kojima je potrebno dalje jačati kapacitete kako bi institucija odgovorila na veći obim i složenost poslova koji je očekuju u okviru ESCB-a.
Posebna pažnja u narednom periodu biće usmjerena na razvoj stručnih i kadrovskih kapaciteta, informacionih i platnih sistema, upravljanje podacima, sajber otpornost, statistiku, superviziju i druge funkcije neposredno povezane sa budućim radom CBCG u evropskom centralnobankarskom sistemu.
Sprovođenje preporuka iz Needs Assessment projekta biće jedan od ključnih prioriteta CBCG u narednom periodu i važan dio priprema institucije za naredne faze evropske integracije Crne Gore.
Izvještaj je dostupan na linku: Finalni izvještaj - Needs Assessment_Central Bank of Montenegro MNE.pdf