Održana sjednica Savjeta za finansijsku stabilnost


31/05/2019

Danas je održana 46. sjednica Savjeta za finansijsku stabilnost, kojom je predsjedavao dr Radoje Žugić, guverner Centralne banke i predsjedavajući Savjeta. Sjednici su prisustvovali i svi ostali članovi Savjeta: Darko Radunović, ministar finansija, Uroš Andrijašević, predsjednik Savjeta Agencije za nadzor osiguranja i Zoran Đikanović, predsjednik Komisije za tržište kapitala. Po pozivu, sjednicama Savjeta prisustvuje Predrag Marković, direktor Fonda za zaštitu depozita.


Na današnjoj sjednici razmatrani su Izvještaj o radu Savjeta za finansijsku stabilnost za 2018. godinu i Informacija o stanju finansijske stabilnosti za prvi kvartal 2019. godine, kao i tekuća pitanja iz domena nadležnosti Savjeta. 


Razmatrajući Izvještaj o radu za 2018. godinu, Savjet je zaključio da je finansijska stabilnost tokom prethodne godine, uprkos izazovima, bila na zadovoljavajućem nivou, a da su rizici koji imaju sistemski karakter bili umjerenog intenziteta. 


Prethodnu godinu obilježilo je rješavanje pitanja ranjivih banaka, kao i fiskalni izazovi, što je uslovilo potrebu preduzimanja adekvatnih monetarnih i fiskalnih mjera. Kroz realizaciju ovih mjera i djelovanje nadležnih institucija, sistemska stabilnost je očuvana, a svi rizici su stavljeni pod kontrolu. Dodatno, snažan ekonomski rast od 4,9% pozitivno je uticao na rizike u finansijskom sistemu.


Bankarski sektor je, tokom 2018, karakterisao adekvatan nivo likvidnosti i solventnosti na agregatnom nivou. U jednogodišnjem uporednom periodu, najznačajnije bilansne pozicije banaka (ukupna aktiva, depoziti i krediti) bilježe rast. Tržište osiguranja je stabilno, dok tržište kapitala još uvijek bilježi umjeren oporavak. 


Savjet je zaključio da se, i u 2019. godini, mora voditi politika usmjerena na konsolidaciju državne potrošnje, rast i oporavak privrednog sektora i nastavak investicione potrošnje u cilju dugoročnog rasta i razvoja ekonomije. U tom smislu, očuvanje stabilnosti bankarskog sektora i realizacija mjera fiskalne konsolidacije moraju biti postavljeni kao prioritetni ciljevi. Takođe se, i u ovoj godini, moraju inicirati i sprovoditi mjere usmjerene na unapređenje konkurentnosti privrede. Neophodno je nastaviti sa sprovođenjem strukturnih reformi, prvenstveno u domenu zdravstva i penzijskog osiguranja, i dalje snažiti stabilnost sistema kroz harmonizaciju sa pravnom tekovinom Evropske unije.


Na osnovu analize indikatora stabilnosti finansijskog sistema i trendova kretanja ključnih parametara, Savjet je zaključio da se rizici moraju pratiti, a da mjere fiskalne, monetarne i prudencione politike moraju biti usmjerene na njihovo smanjenje.


Kroz Informaciju o stanju finansijske stabilnosti za prvi kvartal 2019. godine, razmatrani su uticaji iz međunarodnog i domaćeg makroekonomskog okruženja, kao i iz finansijskog sektora, koji mogu imati uticaja na sistemsku stabilnost.


Konstatovano je da je u prvom kvartalu ove godine nastavljeno sa blago pozitivnim uticajem iz međunarodnog okruženja, imajući u vidu je je zabilježen ekonomski rast u regionu i eurozoni. 


Što se domaćeg makroekonomskog okruženja tiče, ekonomski pokazatelji za prva tri mjeseca 2019. godine ukazuju na nastavak pozitivnih kretanja iz prethodne godine. Povećan je promet robe u trgovini na malo (6,8%), broj dolazaka turista (44,1%), kao i obim i vrijednost građevinskih radova (12,4%).


Što se fiskalnih indikatora tiče, u prvom kvartalu ove godine je zabilježen rast izvornih prihoda budžeta, koji su, prema preliminarnim podacima Ministarstva finansija, za 8,3% viši u odnosu na plan. Sa druge stane, budžetski rashodi su, u prva tri mjeseca ove godine, 15,3% niži u odnosu na plan.  


Prema preliminarnim podacima, ukupan neto priliv stranih direktnih investicija za period januar – mart 2019. iznosio je 82,7 miliona eura, što je povećanje od 62,9% u poređenju sa istim periodom prošle godine.


Kada je riječ o stanju u finansijskom sektoru, indikatori stabilnosti i kvaliteta poslovanja na bankarskom, tržištu osiguranja i kapitala bilježe pozitivne tendencije. 


Ukupna aktiva banaka je, na kraju prvog kvartala 2019. godine, iznosila 4,4 milijarde eura. što je neznatno (0,1%) manje u odnosu na kraj 2018. Posmatrano na godišnjem nivou, aktiva je ostvarila rast od 6,6%. Ukupni krediti su tokom prvog kvartala 2019. godine porasli 3,4%. Učešće nekvalitetnih kredita u ukupnim kreditima je, na kraju marta tekuće godine, iznosilo 5,9%, što je manje u odnosu na prethodni kvartal za 0,8 p. p. U prvom kvartalu je zabilježen nastavak tendencije pada aktivnih kamatnih stopa.


Na osnovu analize uticaja svih pomenutih faktora na stanje ukupne privredne stabilnosti, sa posebnim akcentom na stabilnost finansijskog sistema, Savjet je zaključio da je stabilnost finansijskog sistema na kraju prvog kvartala 2019. godine bila na blago višem nivou u odnosu na isti period 2018. godine.


Članovi Savjeta su razmatrali i ostala pitanja iz domena svoje nadležnosti.